Goed personeel vinden lukt pas als je mensen durft te zien

De mensen die je zoekt, staan al lang voor je deur. Je kijkt alleen naar hen door de bril van oude overtuigingen.

Goed personeel vinden is voor veel ondernemers een dagelijkse bron van frustratie geworden. Onlangs kreeg ik via mijn sociale media een vraag die dat probleem vanaf de andere kant van de tafel belicht. Claudia vroeg zich af waarom ondernemers zo zelden afgestudeerden zonder ervaring aannemen. Hoe kan je in hemelsnaam ervaring opdoen, schreef ze, als elk bedrijf ‘neen’ zegt op je allereerste kans? In haar ervaring zien diezelfde ondernemers de mensen met ruime ervaring net liever vertrekken.

Claudia legt haar vinger precies op de wonde. Ondernemers roepen luid dat ze niemand vinden. Ze sluiten de deur voor jonge mensen die staan te popelen om te beginnen. En ze laten de ervaren krachten gaan die al jaren hun waarde bewezen hebben. Dat klinkt tegenstrijdig, en dat is het ook.

Wie er dieper naar kijkt, ziet er een patroon in dat ik keer op keer terugzie. Heel wat ondernemers nemen hun beslissingen over mensen vanuit hun onderbewustzijn, vanuit oude overtuigingen en op automatische piloot. Ook de nieuwe generatie bedrijfsleiders doet dat.

Waarom krijgen schoolverlaters zonder ervaring zo moeilijk een eerste kans?

Schoolverlaters zonder ervaring krijgen moeilijk een eerste kans omdat veel ondernemers aanwerven vanuit de honger naar snelle groei. In die haast is er weinig ruimte in tijd en energie om iemand op sleeptouw te nemen die nog alles moet leren.

De agenda zit vol. De klanten wachten. De vacature staat vaak al veel te lang open. Wat de ondernemer op zo’n moment zoekt, is iemand die bijna onmiddellijk zelfstandig aan de slag kan en zich meteen terugverdient. Een jonge mens die nog ingewerkt moet worden, voelt in dat plaatje als extra gewicht op schouders die al zwaar genoeg dragen.

Ik begrijp dat heel goed. Wie al maanden op reserve draait, heeft de tijd en de goesting niet meer om ook nog iemand te begeleiden. De ervaren kracht die meteen kan meedraaien, lijkt dan de enige logische keuze. Alleen loopt die logica vast op het moment dat het loonvoorstel op tafel komt.

Waarom laten ondernemers ervaren vijftigers dan toch vertrekken?

Ervaren vijftigers vertrekken vaak omdat ondernemers weinig financiële ruimte hebben om ervaring te betalen. Daarbovenop speelt in hun onderbewustzijn nog altijd een oude overtuiging mee: dat mensen vanaf hun vijftigste beginnen af te zwakken in productiviteit.

Die overtuiging stamt uit een ver verleden. Vijftig was toen de leeftijd waarop mensen stilaan aan hun pensioen begonnen te denken. Een vijftiger was een senior die al met één voet richting de uitgang stond. Ons onderbewustzijn klampt zich vast aan dat beeld, terwijl de wereld rondom ons continu verandert.

De wettelijke pensioenleeftijd in België stijgt vanaf 2030 naar 67 jaar. Wie vandaag vijftig is, heeft dus nog zeventien jaar loopbaan voor zich. Zeventien jaar. Dat is een volledige carrière op zich.

Ook onze levensstijl is intussen grondig veranderd. Heel wat vijftigers bevinden zich vandaag in de fleur van hun leven. Ze brengen een schat aan ervaring mee, een rust die alleen de jaren je geven en een zelfkennis die je op geen enkele school leert. Wie hen afschrijft op basis van een getal, laat precies de mensen gaan die een team stabiliteit en richting kunnen geven.

Waarom goed personeel vinden zo moeilijk lijkt voor ondernemers

Goed personeel vinden lijkt zo moeilijk omdat veel ondernemers zichzelf vastzetten in een tegenstrijdige zoektocht. Ze willen iemand die snel op eigen kracht aan de slag gaat. Het geld om die ervaring te betalen is er niet. En de jonge mensen die ze wél kunnen betalen, krijgen de tijd niet om te leren.

Zo draait de ondernemer rond in een kringetje dat hij zelf in stand houdt. De schoolverlater is te groen. De vijftiger is te duur of te oud. Wie dan nog overblijft, is zelden de kandidaat waarop hij hoopte. De ene aanwerving volgt op de andere, telkens met dezelfde hoop en telkens met dezelfde ontgoocheling.

Na een tijd vertelt die ondernemer zichzelf een verhaal dat alles lijkt te verklaren: de goedkope werkkrachten willen niet werken en de goede werkkrachten zijn onbetaalbaar. Dat verhaal voelt waar, want er is intussen genoeg bewijs voor verzameld. Alleen wordt dat bewijs verzameld door iemand die al vanuit die overtuiging kijkt, kiest en beslist.

En intussen dweil je met de kraan open. Elke medewerker die na een paar maanden weer vertrekt, neemt tijd, geld en energie mee die je nooit meer terugziet. Uiteindelijk ben jij het die de gaten opvult. Jij herschikt ’s avonds nog de planning. Jij zit thuis aan tafel met een hoofd vol zorgen, fysiek aanwezig terwijl je gedachten nog volop op het werk zitten.

Wat zoeken goede medewerkers vandaag bij een werkgever?

Goede medewerkers zoeken vandaag een werkgever bij wie ze zich als mens voelen passen. Ze zijn zich veel meer bewust van hun eigenwaarde en van wat zij bijdragen aan het geheel.

Het bewustzijn van medewerkers is met de jaren mee gegroeid. Goede mensen weten vandaag wat ze waard zijn. Ze verkopen zichzelf niet meer onder hun waarde voor een loon dat hun inzet niet erkent. Ze blijven ook niet bij een werkgever die hen behandelt als een radertje dat je zomaar vervangt. Ze kijken naar wie er aan het hoofd van het bedrijf staat, hoe die persoon in het leven staat en of ze zichzelf daarin herkennen.

Daarmee staan ondernemers voor meer bewuste keuzes dan ooit. De goede werkkrachten zijn er en ze zijn op de markt. De kunst is om ze te zien en je blik voor hen open te houden.

Laat als bedrijfsleider zien wie je als mens bent

Goed personeel vinden begint bij jezelf laten zien. Niet als werkgever met een aanbod, maar als mens met een ziel, met waarden en met een eigen manier van in het leven staan. Mensen kunnen jou enkel herkennen als je je laat zien.

Een vacature vol functie-eisen en een lijstje extralegale voordelen zegt niets over de mens achter het bedrijf. Wie op zo’n vacature afkomt, komt op de voorwaarden af. Zodra iemand anders een langer lijstje voorlegt, is die persoon weer weg. Zo blijf je dweilen met de kraan open.

Vertel daarom waarom je doet wat je doet. Vertel waar je voor staat, wat je belangrijk vindt in de omgang met mensen en hoe het er bij jou aan toe gaat op een dag dat het tegenzit. Voor veel ondernemers voelt dat ongemakkelijk. Ze zijn gewend om het bedrijf naar voren te schuiven en zichzelf op de achtergrond te houden. Net daar geven ze de mensen die bij hen horen geen enkele kans om hen te vinden.

Dat vraagt natuurlijk dat je zelf weet wie je bent. Daar begint het voor veel ondernemers te schuren, want je kan pas tonen wat je helder hebt. Wie zichzelf niet kent, valt automatisch terug op functie-eisen en loonvoorstellen, en daarmee op precies het soort aanwerving dat telkens weer misloopt.

Wie past er in het geheel dat jij bent?

Zodra je helder hebt wie je zelf bent, verandert ook de vraag die je stelt bij een aanwerving. Je zoekt geen profiel dat een taak kan uitvoeren. Je zoekt een mens die past in het geheel dat jij bent en dat jouw bedrijf is.

Die vraag vertrekt vanuit de zijnsaspecten van mensen, vanuit hun waarden en de manier waarop ze in het leven staan. Veel meer dan vanuit hun diploma of wat ze op school geleerd hebben. Een diploma vertelt je wat iemand weet. Hoe iemand in het leven staat, vertelt je hoe die persoon omgaat met een drukke week, met een ontevreden klant of met een collega die het even moeilijk heeft. Kennis breng je iemand bij in een paar maanden. Waarden en houding zijn al een heel leven in iemand gegroeid.

Stel jezelf dus eerlijk de vraag wie er in jouw bedrijf thuishoort. Welke waarden wil je met die mensen delen? Hoe gaan ze om met verantwoordelijkheid? Bij welk soort mensen ga jij ’s avonds met een goed gevoel naar huis na een dag samenwerken?

Zodra je daar helder in bent, zie je ineens mensen die je vroeger over het hoofd zag. De schoolverlater met een brandende gedrevenheid. De vijftiger die door zijn levenservaring net die rust in je team brengt die je al jaren mist. Ze waren er al die tijd al. Je keek er gewoon overheen.

Wat is goed personeel jou écht waard?

Goed personeel is je veel meer waard dan de loonkost alleen doet vermoeden. Wie de juiste persoon duurzaam aan zijn bedrijf bindt, betaalt uiteindelijk minder dan wie jaar na jaar van het ene onbewuste probeersel naar het andere trekt.

Goedkoop is duurkoop. Nergens voel je dat zo sterk als bij de mensen met wie je dagelijks samenwerkt. Ook op het vlak van kosten vraagt dit dus een bewuste keuze. Hoeveel is het je waard om die ene goede werkkracht aan te trekken die jaren bij je blijft, mee het bedrijf draagt en jou de ruimte teruggeeft om weer richting te geven?

Zet daar eens eerlijk tegenover wat het je vandaag kost om telkens opnieuw te zoeken, in te werken en afscheid te nemen. Tel daar de uren bij die jij zelf in de gaten stopt. Voor veel ondernemers is dat een confronterende rekensom. En tegelijk een bevrijdende, want ze zien eindelijk waar de kraan al die tijd heeft opengestaan.

Waar het zoeken naar goede mensen echt begint

En Claudia, voor jou en voor iedereen die net afgestudeerd is en tegen die gesloten deuren aanloopt, heb ik ook een boodschap. Jouw waarde zit in wie je bent en hoe je in het leven staat. Die waarde bestaat al lang voordat er één jaar ervaring op je cv staat. Zoek de ondernemers die zich laten zien en die vertellen waar ze voor staan. Bij hen voel je of jouw waarden welkom zijn, want zij kijken met een open blik en zien wat jij meebrengt.

Wie als ondernemer klaagt dat er geen goed personeel meer te vinden is, kijkt vaak door een bril die jaren geleden gevormd werd. Die bril afzetten vraagt moed. Je moet durven kijken naar je eigen overtuigingen en naar de automatische piloot die jouw keuzes stuurt. En je moet durven tonen wie je als mens bent, ook op de momenten dat het ongemakkelijk voelt. Op het moment dat je jezelf laat zien, herkennen de juiste mensen jou. En op het moment dat je blik verandert, verandert ook wie je ziet.

Ik begeleid ondernemers die merken dat ze telkens tegen dezelfde muur lopen. In hun team, in hun bedrijf en vaak ook thuis, omdat dezelfde onbewuste patronen overal meespelen. Als jij die ondernemer bent, nodig ik je uit voor een Highly Connected Call. Dat is een persoonlijk en diepgaand gesprek waarin we eerlijk samen kijken naar waar je staat, welke overtuigingen jouw keuzes sturen en hoe je vanuit helderheid de mensen aantrekt die echt bij jou en je bedrijf passen.

Anja Pairoux
High-End Relatie Expert